Dieta bezglutenowa – idealna dla każdego?

Praktycznie cały świat jest teraz bezglutenowy! Nawet gdy wchodzę do łazienki, szampon mojej współlokatorki dumnie ogłasza, że jest gluten-free. Czy faktycznie gluten to zło ostateczne i powinniśmy unikać go jak ognia? Czy to może kolejna moda, która zniknie gdy ktoś wymyśli coś nowego?

Zaczniemy od początku, a co często jest pomijane w bezglutenowym szale, czyli co to właściwie jest ten gluten. Jest to białko występujące głównie w pszenicy(gliadyna i gluteina), ale również w jęczmieniu (hordeina), życie (sekalina), pszenżycie i owsie (awenina).

Celiakia, inaczej zwana chorobą trzewną, atakuje głównie jelito cienkie. Po spożyciu pokarmu zawierającego gluten, pobudzone zostają komórki odpornościowe w jelicie cienkim, co prowadzi do stanu zapalnego i uszkodzenia miejscowego kosmków jelitowych. Poprzez uszkodzenia zakłócony zostaje prawidłowy proces trawienia i wchłaniania pokarmów.

Na celiakię cierpi około 1% populacji. Jedyną metodą leczenia jest dieta bezglutenowa. Z celiakii nie można się wyleczyć za pomocą diety, należy ją stosować przez całe życie.

Często oprócz wykluczenia produktów zawierających gluten konieczne jest korzystanie z osobnych naczyń, garnków, desek do krojenia, sztućców oraz osobne przygotowywanie potraw.

Choroba może ujawnić się w każdym wieku.

  • po wprowadzeniu glutenu do diety dziecka,
  • podczas dorastania,
  • ciąży,
  • dużego stresu,
  • po silnej infekcji,
  • po poważnej operacji

Obecnie najczęściej wykrywa się celiakię u osób 30-50-letnich, choć zdarzają się przypadki choroby u osób 80-letnich. Kobiety chorują dwa razy częściej niż mężczyźni.

Objawy nie leczonej celiakii mogą być różne, w zależności od człowieka, co więcej, nie zawsze dotyczą one układu trawiennego, co może nieraz utrudnić diagnozę. Pacjenci stosujący dietę bezglutenową jeszcze przed dokładnym zbadaniem ich przez gastroenterologa, narażają się na błędną diagnozę lub późne wykrycie choroby.
Efektem niestosowania diety mogą być poważne komplikacje zdrowotne:

  • Układ krwiotwórczy: anemia z niedoborem żelaza, hiposplenizm, niedobór witaminy K (trombocytoza), zapalenie naczyń.
  • Układ kostny: wczesna osteoporoza, reumatoidalne zapalenie stawów, niski wzrost, nieosiągnięcie szczytowej masy kostnej.
  • Układ nerwowy: autyzm, padaczka, depresje, nerwice, schizofrenia, otępienie, demencja, różnego rodzaju miopatie, zaburzenia równowagi, mowy, oczopląs.
  • Nerki i wątroba: pierwotna marskość wątroby, stłuszczenie wątroby, kłębuszkowe zapalenie nerek, przewlekłe zapalenie wątroby.
  • Choroby endokrynologiczne: cukrzyca typu I, zaburzenia płodności, skłonność do poronień, schorzenia tarczycy (Hashimoto) i trzustki, choroba Addisona.
  • Choroby płuc: astma, sarkoidoza.
  • Inne: wysoki poziom cholesterolu, aftowe zapalenia jamy ustnej, hipoplazja szkliwa zębowego, utrata masy ciała.

Osoby na diecie bezglutenowej mogą spożywać:

  • proso ( kasza jaglana)
  • ryż biały i brązowy,
  • kukurydzę,
  • grykę,
  • amarantus,
  • quinoa (komosę ryżową),
  • tapiokę,
  • sorgo,
  • sago,

Popularność diety bezglutenowej sprawiła, że w sklepach dostępny jest szeroki asortyment produktów przeznaczonych dla osób chorych na celiakię. Można je rozpoznać po charakterystycznym przekreślonym kłosie.

Kupując w sklepie produkty bezglutenowe należy dokładnie czytać etykiety. Producenci żywności szybko reagują na zmiany preferencji konsumentów. Teraz każdy szanujący się producent powinien mieć w swojej ofercie coś pozbawionego glutenu. Często zmiany są dokonywane jak najszybciej i jak najmniejszym kosztem. Dlatego często gotowe produkty bezglutenowe są bogate w tłuszcze i cukry – w celu poprawy smaku i upodobnienia ich do „glutenowych” odpowiedników. 

Bardzo łatwo rozróżnić osoby, które są na tej diecie bo mają taki „kaprys”. W większości nie wiedzą co to jest gluten i w jakich produktach się znajduje.  Osoby z celiakią mają bardzo dużą wiedzę na ten temat. Inaczej cały czas odczuwałyby dyskomfort związany ze skutkami ubocznymi spożycia glutenu.

Gluten może znajdować się również w:

  • wędlinach i przetworach mięsnych,
  • produktach gotowych,
  • produktach instant,
  • przetworach mlecznych,
  • produktach rybnych,
  • czekoladach, deserach i słodyczach,
  • chipsach ziemniaczanych,

Jak poznać, że osoba, która wykluczyła gluten z jadłospisu, kompletnie nic nie wie na ten temat? Będzie namawiała do diety bezglutenowej argumentując, że po pszennym pieczywie źle się czuje, ale za to jej samopoczucie i stan zdrowia poprawia się po zjedzeniu chleba orkiszowego. Do tego namiętnie się nim zajada. Co w tym dziwnego? Orkisz to odmiana pszenicy o podobnej (czasami zdarza się, że wyższej) ilości glutenu co „zwykła” pszenica 😉

Osoby, które nie mają celiakii i nietolerancji glutenu nie powinny wykluczać z jadłospisu tego składnika. To nie cichy morderca. Nie popadajmy w paranoję. Zboża glutenowe są wartościowe i potrzebne w diecie zdrowego człowieka. Zamiast tego zrezygnujcie z przetworzonej żywności – wyjdzie Wam to na zdrowie! 

Pszenica – zawiera najwięcej białka spośród zbóż. Ziarno pszenicy jest dobrym źródłem składników mineralnych: potasu, magnezu, żelaza, fosforu, oraz witamin, głównie z grupy B. Do pszenicy należy również orkisz, który również zawiera gluten.

Jęczmień – ziarno jęczmienia jest bogatym źródłem aminokwasów egzogennych (fenyloalanina, izoleucyna, leucyna, treonina, lizyna, tryptofan, metionina, walina), które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Spożywanie jęczmienia dostarcza również sporych ilości błonnika, który zapobiega zaparciom oraz chroni przed chorobami nowotworowymi.

Żyto – ziarna żyta zawierają stosunkowo małe ilości białka (10%), ale są bogatym źródłem witamin z grupy B oraz soli mineralnych (magnez, żelazo). Podobnie jak inne zboża, dostarcza spore ilości błonnika pokarmowego.

Owies – stanowi doskonałe źródło błonnika rozpuszczalnego w wodzie, które to w jelitach zapobiega wchłanianiu cholesterolu, dzięki temu chroni przed miażdżycą oraz reguluje perystaltykę jelit. Owies zawiera duże ilości wapnia, magnezu oraz witaminy E. 

 

Reklamy

3 uwagi do wpisu “Dieta bezglutenowa – idealna dla każdego?

    1. Dokładnie… Oczywiście są osoby, które bez takiej diety nie mogłyby żyć normalnie, ale wydaję mi się że giną w tłumie Gluten free.
      Plusem tej mody jest, że takie produkty są teraz łatwo dostępne co ułatwia życie chorym osobom.

  1. […] Celiakia, inaczej zwana chorobą trzewną, atakuje głównie jelito cienkie. Po spożyciu pokarmu zawierającego gluten, pobudzone zostają komórki odpornościowe w jelicie cienkim, co prowadzi do stanu zapalnego i uszkodzenia miejscowego kosmków jelitowych. Poprzez uszkodzenia zakłócony zostaje prawidłowy proces trawienia i wchłaniania pokarmów. Przeczytaj cały artykuł tutaj… […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s